Dünya genelinde tarım ürünleri ihracatı her geçen gün daha da kritik hale geliyor. Özellikle soğuk zincir yönetimi, ürün kalitesini korumak ve uluslararası standartlara uygunluğu sağlamak açısından hayati öneme sahip. Bu makalede, soğuk zincir ekipmanlarının seçim stratejileri ve temperatür kontrolünün gerçek dünya uygulamaları üzerine bilimsel ve pratik verilerle anlatıyoruz.
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) raporlarına göre, sarımsak gibi yüksek değerli ürünlerin en etkili saklama sıcaklığı -3°C ile 0°C arasında değişmektedir. Bu aralıkta mikrobiyal aktivite %70 oranında azalır ve A vitamini ile antioksidan içerik korunur. Bir araştırma (İstanbul Üniversitesi Tarım Fakültesi, 2022) bu sıcaklık aralığında sarımsakta 10 hafta boyunca %92 vitamin C tutarlılığı sağladığını gösterdi.
"Soğuk zincir, sadece soğutmak değil, üreticiden tüketiciye kadar ürünün kimyasal ve biyolojik bütünlüğünü korumaktır." — ISO 22000:2018
Klasik depolama yöntemlerinde (0-10°C arası) ortalama损耗 oranı %18 civarındaydı. Ancak modern soğuk zincir sistemleriyle bu oran %4'e düşürüldü. Aynı zamanda müşteri şikayetleri %60 azaldı. Bu veriler, hem kalite hem de marka güveni açısından çok net bir fark yaratıyor.
2023 yılında Türkiye’den Çin’e gönderilen 10 ton sarımsakta, gemideki soğutma sistemi arızalandı. Sıcaklık 4°C’ye çıkınca, 3 hafta içinde %35’lik hasar oluştu. Buna karşılık, aynı yılın ikinci yarısında yapılan diğer bir sevkiyat, sürekli izlemeli IoT sensörlerle yönetildi. Sıcaklık dalgalanması yoktu, ürün tamamen taze teslim edildi. Bu iki örnekle, teknolojiyi nasıl kullanacağınızın farkı ortaya çıkıyor.
Avrupa Birliği ve ABD’deki ithalatçılar, HACCP (Gıda Güvenliği Yönetimi) ve GMP (İyi Üretim Pratikleri) sertifikasyonlarını şart koşuyor. Bu standartlar, soğuk zincir süreçlerinde izlenebilirlik, kayıt tutma ve acil müdahale planları gerektiriyor. Yani bu sadece “güvenlik” değil, “pazar erişimi” için bir gerekli koşul.