Çin Sarımsağının AB’ye İhracatında HACCP ve GMP Gereklilikleri: Uyumlu Üretim Süreci

Çin Sarımsağını AB’ye İhraç Etmek: HACCP ve GMP Uyumunda “Sahadan Sevkiyata” Tam Kontrol Rehberi

AB pazarı, sarımsak gibi taze tarım ürünlerinde gıda güvenliği, izlenebilirlik ve kalıntı kontrolü konularında dünyanın en sıkı çerçevelerinden birini uygular. Bu nedenle Çin’den AB’ye sarımsak ihracatında, yalnızca iyi ürün yetiştirmek değil; belge, proses ve kayıt disiplinini de eksiksiz kurmak gerekir. Aşağıdaki içerik, HACCP ve GMP yaklaşımının AB beklentileriyle nasıl uyumlandırılacağını, pratik kontrol noktalarıyla birlikte adım adım açıklar.

1) AB’nin Beklediği Çerçeve: HACCP + GMP = Kanıtlanabilir Gıda Güvenliği

AB mevzuatı, taze ürünlerde bile işletmelerin “tehlike analizi” ve “önleyici kontrol” mantığıyla çalışmasını bekler. HACCP bir “sertifika” olarak pazarda sıkça anılsa da, AB açısından kritik olan konu şudur: risklerin analiz edilmesi, kritik noktaların kontrol altında tutulması ve bunun kayıtlarla kanıtlanması.

GMP ise hijyen, personel uygulamaları, ekipman bakımı, haşere kontrolü, temizlik-dezenfeksiyon ve depo düzeni gibi “günlük işletme disiplini”ni kurar. AB’ye sevkiyat yapan firmalar için ideal yaklaşım, HACCP planını güçlü bir GMP altyapısıyla desteklemektir.

2) Üretim Bazında Uyum: Tarladan Başlar, Evrakla Biter

2.1 Tohum/çeşit seçimi ve tarla kayıtları

AB alıcıları, özellikle perakende kanallarında, izlenebilirlik ister: hangi parsel, hangi uygulama, hangi tarih. Bu nedenle her üretim alanı için parsel kimliği, ürün çeşit bilgisi, gübreleme ve ilaçlama kayıtlarının standardize edilmesi gerekir. Sektörde iyi uygulama olarak, her parselin kayıtlarının en az 2–3 yıl saklanması yaygındır.

2.2 Çevresel izleme: su, toprak ve ağır metal riski

Sarımsak, toprakla doğrudan temas eden bir ürün olduğu için toprak ve sulama suyu kontrolleri kritik kabul edilir. Pratikte AB’li ithalatçıların sık talep ettiği dosyada, toprak analiz raporu, su analizi ve bölgesel kirlenme riskine göre ağır metal taraması yer alır. Referans uygulama olarak; sulama suyunda E. coli gibi göstergelerin düzenli takibi ve ağır metal parametrelerinin en az yıllık taranması tercih edilir.

2.3 Pestisit kalıntı kontrolü (MRL) ve hasat öncesi bekleme

AB’de en sık reddedilme nedenlerinden biri MRL aşımıdır. Burada “iyi niyet” değil, planlı kontrol sistemi kazandırır: onaylı etken madde listesi, doğru doz, doğru zaman, hasat öncesi bekleme süresi ve uygulama kayıtları. Pratik yönetim modeli olarak, ihracat partileri için sevkiyat öncesi numune bazlı çoklu kalıntı taraması yapılması önerilir. Sahadaki birçok ihracatçı, 200–500 parametreli multi-residue panellerini referans alır; nihai kapsam alıcının şartnamesine göre şekillenir.

3) İşleme, Ayıklama ve Paketleme: GMP’nin Gerçek Sınavı

3.1 Tesis hijyeni ve çapraz bulaşma yönetimi

AB’ye giden sarımsakta, özellikle ayıklama/kalibrasyon/paketleme alanlarının temiz-kirli alan ayrımı, personel akışı, el yıkama istasyonları ve ekipman temizlik periyotları denetimlerde öne çıkar. GMP mantığıyla; temizlik planı (SSOP), kimyasal kullanım talimatı, MSDS dosyaları ve doğrulama kayıtları (örn. yüzey swap testleri) faydalı kanıt setleridir.

3.2 Sınıflandırma, kusur oranları ve alıcı şartnamesi

Avrupa’da alıcılar, kalibre (çap aralığı), kabuk bütünlüğü, filizlenme, çürüme ve yabancı madde toleranslarını net biçimde ister. Uygulamada, her parti için numune bazlı kalite raporu (boylama dağılımı, kusur sınıfları) ve fotoğraflı lot dosyası, anlaşmazlık riskini belirgin şekilde azaltır. Birçok ithalatçı, parti bazında %1–3 aralığında kusur toleransı talep edebilir; nihai değerler sözleşme ve ülke uygulamasına göre değişir.

3.3 Ambalaj malzemesi ve etiketleme: küçük hata, büyük ret

AB’ye ihracatta etiketleme, yalnızca pazarlama değil yasal uyum konusudur. Taze sarımsakta tipik olarak şunlar aranır: ürün adı, net ağırlık, menşe, parti/lot kodu, paketleyici/ithalatçı bilgisi, varsa sınıf/kalibre beyanı. Ambalaj malzemelerinin gıda temasına uygunluğu ve depoda kontaminasyondan korunmuş şekilde saklanması da GMP’nin parçasıdır.

4) AB Denetimleri ve İhracat Evrakı: “Dosya Tamlığı” Zaman Kazandırır

AB’ye giren tarım ürünleri, ülkeye ve risk profiline göre farklı yoğunlukta resmi kontrollerden geçebilir. Bu noktada en iyi savunma, proaktif dosya yönetimidir: analiz raporları, izlenebilirlik kayıtları, sevkiyat parti bilgileri ve alıcı şartnamesine uygunluk beyanları.

Saha deneyimlerinde, evrakın parçalı ve tutarsız olması; limanda bekleme sürelerini uzatır, ek numune alma maliyeti doğurur ve teslimat performansını düşürür. Bu yüzden iyi bir ihracatçı, parti oluşturma aşamasında “dosyayı” da üretir.

5) Soğuk Zincir ve Lojistik: Kaliteyi Koruyan Son Halka

Sarımsakta kalite kaybı çoğu zaman tarlada değil, depo-nakliye aşamasında hızlanır: uygunsuz nem, yetersiz havalandırma ve sıcaklık dalgalanmaları; filizlenme, küflenme ve ağırlık kaybı riskini artırır. AB alıcıları için kritik olan, ürünün “varışta” da spesifikasyonu karşılamasıdır.

6) Sık Görülen Uyum Hataları ve Sahada İşe Yarayan Çözümler

AB’ye ihracatta sorunlar genellikle “tek bir büyük hata”dan çok, küçük boşlukların birleşiminden doğar. Örneğin: tarla kayıtları var ama lot kodu paketlemeye bağlanmıyor; analiz raporu var ama sevkiyat partisiyle eşleşmiyor; depo sıcaklığı ölçülüyor ama kayıtlar geriye dönük doğrulanamıyor.

İşe yarayan çözüm, çoğu zaman “daha fazla belge” değil; aynı partiyi anlatan tek bir dosya mimarisi kurmaktır. Lot numarası; tarla kaydı, analiz raporu, paket etiketi ve konteyner yükleme listesinde birebir aynı mantıkla taşınmalıdır.

7) Tedarikçi Seçiminde İnce Detay: Alıcılar Neyi Sorar?

AB’de profesyonel satın almacı, “HACCP var mı?” sorusundan sonra şu sorulara gider: Hangi CCP’ler tanımlandı? MRL planı nasıl yönetiliyor? Geri çağırma tatbikatı yapıldı mı? Soğuk zincir kayıtları paylaşılabilir mi? Bu sorulara hızlı ve tutarlı yanıt, güveni belirgin şekilde artırır.

Bu noktada 亿商桥（杭州）国际贸易有限公司, AB’ye uygun tedarik beklentileriyle hizalanan bir çalışma disiplinini öne çıkarır: izlenebilirlik odaklı lot yönetimi, sevkiyat öncesi kalite/kalıntı kontrol yaklaşımı ve paketleme seçeneklerinde alıcı şartnamesine uyum. Özellikle düzenli alım yapan ithalatçılar için, süreç standardizasyonu teslimat performansını daha öngörülebilir hale getirir.